Có những biến cố đến bằng tiếng nước tràn qua bậc cửa. Ban đầu là mùi ẩm lạnh, rồi bùn đất, rồi nỗi lo lặng lẽ len vào từng góc nhà. Với Đặng Mạnh Gia Ngọc – học sinh lớp 11C7, Trường THPT Lê Lợi (Đắk Lắk, Phú Yên cũ) – trận lụt lịch sử ở xã Đồng Xuân đã cuốn đi tài sản, sinh kế và để lại những ngày dài chật vật nhằm giữ lại điều quan trọng nhất: con đường học tập; như em từng tự nhắc mình: “Học tập chính là con đường quan trọng nhất để thay đổi hoàn cảnh của bản thân và gia đình”. 

Gia Ngọc lớn lên trong một gia đình chỉ còn ba mẹ con: mẹ, chị gái và em. Cha mất khi em vừa bước vào lớp 1, để lại một khoảng trống kéo dài suốt tuổi thơ. Trong căn nhà ấy, mẹ là giáo viên tiểu học và đang điều trị bệnh K; chị gái đi làm công ty, cùng mẹ gánh vác cuộc sống. Thu nhập dựa vào đồng lương giáo viên và công việc của chị, vừa đủ để xoay xở sinh hoạt hằng ngày. Với những gia đình như vậy, sự ổn định luôn mong manh, chỉ cần một biến cố là mọi thứ có thể đảo lộn.

Và biến cố đã đến theo cách khắc nghiệt nhất. Trận lũ lịch sử khiến nước dâng sâu khoảng 4,5 mét, nhấn chìm căn nhà và toàn bộ sinh kế nhỏ bé của gia đình. Hàng hóa buôn bán tại nhà bị ngập nước, không thể sử dụng hay bán lại; vật dụng sinh hoạt hư hỏng nặng. Đau đớn hơn, lũ tràn vào nhà hai lần liên tiếp, khiến những nỗ lực gượng dậy sau lần đầu gần như trở nên vô nghĩa. Từ trạng thái tạm ổn, gia đình rơi vào bấp bênh, áp lực kinh tế phủ lên từng bữa ăn, từng khoản chi tiêu. 

Hình ảnh nước lũ dâng cao tại chính ngôi nhà của gia đình em Ngọc

Sau lũ, khó khăn kéo dài và len sâu vào đời sống thường nhật. Với một học sinh lớp 11, hệ quả dừng ở bùn đất hay đồ đạc hư hỏng. Sách vở, đồng phục bị ướt; các chi phí học tập trở thành nỗi lo thường trực. Dù địa phương kịp thời khắc phục điện và mạng Internet để việc học được duy trì, nhưng trong một căn nhà vừa dọn bùn xong, việc ngồi vào bàn học chưa bao giờ là điều dễ dàng. 

Gia Ngọc cũng thừa nhận tinh thần bị ảnh hưởng. Em phải phụ giúp gia đình khắc phục hậu quả, dọn dẹp nhà cửa, sắp xếp lại cuộc sống sau lũ. Thời gian học bị chia nhỏ giữa việc nhà và những mệt mỏi tích tụ. Có những ngày, việc mở sách ra học đòi hỏi nhiều nghị lực hơn bình thường. Thế nhưng, em vẫn tự níu mình đứng dậy bằng một câu nói ngắn gọn mà cứng cỏi: “Không được bỏ cuộc”. 

Trong lời kể của mình, nỗi đau hiện lên qua những điều rất đời thường: sách vở ướt, đồng phục ướt, chi phí học tập trở thành nỗi lo ngay trước mắt.  Đó là khoảnh khắc mà một học sinh lớp 11 có thể bật khóc vì thấy tương lai mong manh như chính nền nhà vừa qua ngập lụt. Em hiểu gia đình đang gồng gánh, mẹ vừa chống chọi bệnh tật vừa đứng lớp, chị đi làm xa nhà, còn em phải lớn nhanh hơn tuổi để cùng dọn dẹp, cùng sắp xếp lại cuộc sống. Giữa những ngày ấy, điều em bấu víu vẫn là việc học, bởi em tin: “Học tập chính là con đường quan trọng nhất để thay đổi hoàn cảnh của bản thân và gia đình”. 

Hình ảnh của em Gia Ngọc

Em tự giác ôn bài, làm bài đầy đủ, sắp xếp thời gian hợp lý để theo kịp chương trình trên lớp. Em hướng tới mục tiêu học tốt những năm THPT và thi đỗ một trường đại học phù hợp; nếu tiếp tục có thêm học bổng, em xem đó là động lực để cố gắng nhiều hơn và giảm bớt gánh nặng cho gia đình. 

Trong những ngày khó khăn ấy, một nguồn động viên đã đến kịp thời: Trường Đại học Công Thương TP.HCM trao tặng 40 suất học bổng cho học sinh của trường và Gia Ngọc là một trong số đó. Em bày tỏ sự trân trọng và biết ơn, xem đây là may mắn lớn trong giai đoạn đầy thử thách.  Với gia đình vừa trải qua ngập lụt nặng nề, mẹ là giáo viên tiểu học đang điều trị bệnh, sinh kế bị gián đoạn, suất học bổng mang ý nghĩa như một điểm tựa tinh thần giúp em vững tin tiếp tục con đường đến trường.

Thầy TS. Thái Doãn Thanh – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công Thương TP.HCM đại diện trao tặng học bổng cho Trường THPT Lê Lợi tỉnh Đắk Lắk

Hình ảnh em Ngọc cùng các bạn học sinh nhận học bổng tại Trường THPT Lê Lợi tỉnh Đắk Lắk

 Nước lũ rồi sẽ rút khỏi nền nhà. Nhưng những dấu vết của khó khăn vẫn còn đó, hằn sâu trong ký ức của một đứa trẻ lớn lên giữa thiếu thốn. Điều đáng quý là giữa dòng đời chảy xiết, vẫn có những bàn tay kịp thời nâng đỡ để ước mơ học tập được giữ lại, để tương lai còn một lối sáng cho người biết bền lòng đi tới.

 Ban biên tập websit HUIT

TT TS&TT