Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và các công cụ dịch thuật phát triển nhanh, việc học tiếng Anh đôi khi được đặt trước một câu hỏi mới: khi AI có thể dịch văn bản, hỗ trợ viết email hay giải thích nội dung chỉ trong vài giây, người trẻ có còn cần đầu tư nghiêm túc cho IELTS và khả năng giao tiếp tiếng Anh? Từ thực tế đào tạo và trải nghiệm của sinh viên tại Trường Đại học Công Thương TP.HCM (HUIT), câu trả lời cho thấy IELTS vẫn là một nền tảng quan trọng. Tuy nhiên, giá trị lớn hơn của ngoại ngữ không nằm ở chứng chỉ, mà ở khả năng sử dụng tiếng Anh để học tập, giao tiếp và làm việc trong môi trường thực tế.
TS. Hồ Thanh Trí - Viện trưởng Viện Quốc tế HUIT cho rằng có một sự thay đổi rất lớn khi học sinh bước từ phổ thông lên đại học. Nếu ở phổ thông, tiếng Anh thường được nhìn nhận như một môn học, thì trong môi trường đại học, đặc biệt ở các chương trình quốc tế, tiếng Anh trở thành công cụ để học một ngành nghề. Sinh viên phải sử dụng ngoại ngữ để đọc giáo trình chuyên ngành, nghe giảng, tìm kiếm tài liệu học thuật, thảo luận nhóm, thuyết trình, viết báo cáo và giải quyết các tình huống thực tế.
Theo TS. Hồ Thanh Trí, một học sinh có IELTS 6.0, 6.5 hay 7.0 chắc chắn có lợi thế về nền tảng ngôn ngữ. Tuy nhiên, khi bước vào đại học, điều quan trọng hơn mức điểm IELTS là người học có thể dùng vốn tiếng Anh đó để học được gì, làm được gì và kết nối được với ai.
TS. Hồ Thanh Trí - Viện trưởng Viện Quốc tế HUIT chia sẻ
Điều này được thể hiện khá rõ qua trải nghiệm của Nguyễn Hoàng Phương Anh, sinh viên theo học chương trình liên kết tại Viện Quốc tế HUIT. Ngay từ những ngày đầu, Phương Anh đã phải tiếp cận các bài tập phân tích case study doanh nghiệp bằng tiếng Anh. Khi đó, ngoại ngữ không còn dừng ở bài kiểm tra ngữ pháp mà trở thành công cụ để hiểu khái niệm kinh tế, phân tích số liệu, tư duy phản biện và bảo vệ quan điểm trước giảng viên.
Phương Anh gọi đó là quá trình biến tiếng Anh thành một “công cụ sống”. Chính nền tảng này đã giúp bạn có cơ hội đại diện sinh viên Việt Nam phát biểu tại Trung Quốc và tham gia làm việc nhóm trong môi trường đa văn hóa tại Thái Lan.
Nguyễn Hoàng Phương Anh, sinh viên theo học chương trình liên kết tại Viện Quốc tế HUIT chia sẻ
Với Đỗ Lê Tuấn, giá trị của tiếng Anh được cảm nhận rõ hơn khi tham gia chương trình giao lưu sinh viên Việt Nam - Trung Quốc. Trong môi trường mà các bên không sử dụng chung tiếng Việt, tiếng Anh trở thành cầu nối để Tuấn chủ động trò chuyện, tìm hiểu văn hóa và kết nối với những người bạn mới.
Từ trải nghiệm đó, Tuấn nhận ra giao tiếp thực tế khác khá nhiều so với việc làm một bài thi hay chuẩn bị trước một bài thuyết trình. Khi trò chuyện trực tiếp, người học phải nghe hiểu, phản xạ nhanh và diễn đạt suy nghĩ một cách tự nhiên. Vì vậy, mục tiêu của Tuấn hiện nay không còn chỉ là nâng điểm IELTS mà là sử dụng tiếng Anh như một kỹ năng thực tế để học tập, làm việc và giao tiếp trong môi trường quốc tế.
Đỗ Lê Tuấn, sinh viên theo học chương trình liên kết tại Viện Quốc tế HUIT chia sẻ
Việc học tiếng Anh không nhất thiết phải gắn với một chứng chỉ duy nhất. IELTS, TOEIC, TOEFL hay VSTEP đều có thể là những lựa chọn phù hợp tùy theo mục tiêu học tập, nghề nghiệp và nhu cầu giao tiếp của mỗi người. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả vẫn là khả năng sử dụng tiếng Anh một cách tự nhiên, rõ ràng và hiểu được người đối diện. Người học không nhất thiết phải nói giống hoàn toàn người bản ngữ; trong thực tế, người Singapore, Malaysia hay Thái Lan vẫn sử dụng tiếng Anh với những đặc trưng riêng nhưng hoàn toàn có thể trao đổi, kết nối và làm việc hiệu quả trong môi trường quốc tế.
Sự phát triển của AI càng làm rõ hơn sự khác biệt giữa được hỗ trợ bằng tiếng Anh và thực sự sử dụng được tiếng Anh. Theo TS. Hồ Thanh Trí, AI nên được xem là một trợ lý học tập, hỗ trợ tìm kiếm thông tin, phân tích và gợi mở góc nhìn, thay vì làm thay tư duy của người học. Sinh viên vẫn phải biết kiểm chứng, phản biện và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm của mình.
Tương tự, một công cụ có thể giúp dịch nhanh một email hoặc một đoạn tài liệu, nhưng khi bước vào cuộc họp, trao đổi với đối tác, thảo luận với đồng nghiệp hay giao tiếp trực tiếp với người nước ngoài, chính người lao động phải nghe, hiểu và phản hồi ngay trong tình huống thực tế.
Trong môi trường học tập và việc làm ngày càng có tính quốc tế, tiếng Anh đang dần trở thành một năng lực nghề nghiệp thiết yếu. IELTS có thể mở ra cánh cửa đầu tiên, nhưng đi được bao xa sau cánh cửa ấy phụ thuộc vào việc mỗi người có thực sự biến ngoại ngữ thành công cụ để học tập, kết nối và làm việc hay không.